PMS klachten: symptomen, oorzaken en wat je kunt doen | PMS & PMDD
Herken je dit iedere maand opnieuw?
De ene week voel je je prima. Je hebt energie, kunt relativeren en voelt je gewoon jezelf.
En dan verandert er iets.
Je wordt sneller geïrriteerd, voelt je emotioneler of somber, hebt minder energie, krijgt hoofdpijn of cravings en kunt ineens veel minder hebben. Misschien ga je zelfs twijfelen aan jezelf, je werk of je relatie.
En zodra je menstruatie begint, lijkt de lucht langzaam weer op te klaren.
Als dit patroon iedere maand terugkomt, kunnen PMS of PMDD een rol spelen.
Het zijn niet zomaar ‘een paar dagen last van je menstruatie’. Hormonale veranderingen gedurende je cyclus kunnen veel invloed hebben op hoe je je lichamelijk én emotioneel voelt.
Wat is PMS?
PMS staat voor premenstrueel syndroom.
Klachten ontstaan vaak in de tweede helft van de Cyclus, de Luteale fase. Het gaat om lichamelijke en/of psychische klachten die steeds terugkeren in de periode vóór de menstruatie en daarna weer verminderen.
Welke PMS klachten komen vaak voor?
Klachten die vrouwen bijvoorbeeld kunnen ervaren zijn:
- prikkelbaarheid of stemmingswisselingen
- somberheid of huilbuien
- onrust of spanning
- vermoeidheid
- slecht slapen
- hoofdpijn
- gevoelige of gespannen borsten
- een opgeblazen gevoel
- cravings en meer eetlust
- moeite met concentreren
- minder goed tegen stress kunnen
Het belangrijkste is vaak niet één losse klacht, maar het terugkerende patroon in je cyclus.
Wat zijn de oorzaken van PMS Klachten?
PMS ontstaat door de hormonale veranderingen die plaatsvinden tijdens je menstruatiecyclus. Vooral de periode na de eisprong, de luteale fase, speelt hierbij een belangrijke rol.
In deze fase veranderen de hoeveelheden oestrogeen en progesteron in je lichaam. Sommige vrouwen zijn gevoeliger voor deze hormonale schommelingen. Hierdoor kunnen niet alleen lichamelijke klachten ontstaan, maar ook veranderingen in stemming, energie en prikkelbaarheid.
Mogelijke factoren die invloed kunnen hebben op PMS klachten zijn:
- Hormonale schommelingen
De verhouding tussen oestrogeen en progesteron verandert gedurende je cyclus. Bij sommige vrouwen zorgt deze verandering voor duidelijke klachten. - Gevoeligheid voor hormonale veranderingen
Niet iedere vrouw reageert hetzelfde op dezelfde hormoonveranderingen. Sommige vrouwen ervaren hierdoor sterke emotionele of lichamelijke klachten. - Stress en langdurige belasting
Een periode met veel stress kan ervoor zorgen dat je minder goed kunt herstellen en klachten rondom je cyclus sterker worden ervaren. - Slaap en herstel
Een tekort aan slaap kan invloed hebben op je energieniveau, stemming en hoe je lichaam omgaat met hormonale veranderingen. - Leefstijl en voeding
Regelmatige beweging, voldoende eiwitten, een stabiele bloedsuikerspiegel en voldoende voedingsstoffen kunnen bijdragen aan een betere balans.
Belangrijk om te weten is dat PMS niet alleen gaat om één losse klacht. Juist het terugkerende patroon rondom je menstruatiecyclus geeft vaak belangrijke informatie.
Wat kun je zelf doen bij PMS klachten?
Wanneer je iedere maand opnieuw klachten ervaart, kan het helpen om eerst inzicht te krijgen in het patroon van je cyclus.
Een cyclusdagboek kan bijvoorbeeld helpen om bij te houden:
- wanneer klachten beginnen
- welke lichamelijke klachten je ervaart
- hoe je stemming verandert
- hoe je slaapt
- welke invloed dit heeft op je dagelijks leven
Daarnaast kunnen verschillende leefstijlkeuzes ondersteuning bieden:
Zorg voor een stabiele basis
Een regelmatig eetpatroon met voldoende eiwitten, vezels en gezonde vetten helpt om je energieniveau stabieler te houden.
Blijf bewegen
Beweging heeft invloed op stress, slaap en je stemming. Vooral regelmatig wandelen en krachttraining kunnen waardevol zijn.
Neem herstel serieus
In de tweede helft van je cyclus kan je lichaam soms meer behoefte hebben aan rust en herstel. Luisteren naar deze signalen kan helpen.
Kijk naar het geheel
PMS klachten ontstaan vaak door een combinatie van factoren. Daarom is het waardevol om niet alleen naar één symptoom te kijken, maar naar je hele situatie: cyclus, voeding, stress, slaap en leefstijl.
Wat is het verschil tussen PMS en PMDD
PMS en PMDD Lijken op elkaar, maar PMDD is een ernstigere vorm waarbij vooral d epsychische klachten sterk op de voorgrond kunnen staan. Denk aan extreme prikkelbaarheid, somberheid, angst, paniekgevoelens of het gevoel jezelf kwijt te raken.
Het belangrijkste kenmerk is dat de klachten een duidelijke patroon volgen: ze ontstaan in de tweede helft van de cyclus en verminderen vaak weer zodra de menstruatie begint.
Wat is PMDD?
PMDD staat voor premenstruele dysfore stoornis. Hierbij zijn vooral de psychische en emotionele klachten vóór de menstruatie veel ernstiger en kunnen ze het dagelijks functioneren behoorlijk beïnvloeden.
Denk bijvoorbeeld aan ernstige prikkelbaarheid, somberheid, angst, sterke stemmingswisselingen of het gevoel jezelf in die periode niet meer te herkennen.
Het verschil tussen PMS en PMDD zit dus niet simpelweg in het aantal klachten. Bij PMDD zijn de klachten ernstiger en hebben ze duidelijke invloed op bijvoorbeeld je werk, relaties en dagelijks leven.
Een goede beoordeling door een arts is belangrijk wanneer je vermoedt dat er sprake kan zijn van PMDD.
Waarom heb je de ene week nergens last van en de andere wel?
Tijdens je menstruatiecyclus veranderen je hormonen voortdurend.
Na de eisprong verandert onder andere de verhouding tussen oestrogeen en progesteron. Bij PMS en PMDD lijkt vooral de gevoeligheid voor normale hormonale schommelingen een belangrijke rol te spelen.
Daarom is het zo waardevol om niet alleen naar losse klachten te kijken, maar ook naar wanneer ze ontstaan en wanneer ze weer verdwijnen.
Een cyclusdagboek kan daarbij veel inzicht geven.
PMS kan veranderen tijdens de perimenopauze
Misschien had je vroeger nauwelijks PMS en merk je vanaf eind dertig of in je veertiger jaren dat je klachten ineens veranderen of heftiger worden.
Dat kan samenvallen met de perimenopauze. In deze levensfase kunnen hormonale schommelingen onvoorspelbaarder worden.
👉 Lees hier meer over de perimenopauze
Wil je jouw cyclus beter leren begrijpen?
Wil je na de PMS Wijzer een stap verder? In de Cyclus Wijzer leer je wat er gedurende je cyclus gebeurt, welke hormonale veranderingen daarbij een rol spelen en hoe je signalen van je lichaam beter kunt herkennen.
Zo krijg je niet alleen een lijstje met klachten, maar leer je jouw eigen cyclus steeds beter begrijpen.
→ Bekijk de Cyclus Wijzer – €17
Wil je meer inzicht in jouw persoonlijke klachten?
Misschien herken je veel, maar weet je nog steeds niet goed waar je moet beginnen.
Met mijn Persoonlijke Hormoonanalyse kijk ik naar jouw klachten, cyclus, leefstijl en gezondheid. Je vult een uitgebreide vragenlijst in en op basis daarvan maak ik persoonlijk jouw analyse.
Je krijgt inzicht in mogelijke verbanden en praktische aandachtspunten waarmee je verder kunt.
Persoonlijke Hormoonanalyse – €49
Persoonlijke begeleiding bij PMS en PMDD
Hebben je klachten iedere maand veel invloed op je dagelijks leven? Dan kunnen we tijdens een consult uitgebreider naar jouw situatie kijken.
We kijken onder andere naar:
- je klachten en cyclus
- voeding
- slaap
- stress en herstel
- beweging
- gezondheid
- mogelijke ondersteuning die bij jouw situatie past
Consulten zijn mogelijk in Norg, Groningen en online.
Verder lezen over PMS en PMDD
Wil je meer begrijpen over je cyclus en waarom je klachten iedere maand kunnen veranderen? Lees dan ook mijn artikelen:
PMS: wat is het en wat kun je eraan doen?
→ Lees meer over PMS
PMDD: als klachten vóór je menstruatie je leven beheersen
→ Lees meer over PMDD
Over mij
Ik ben Linda Santing, hormoonspecialist bij Care for Women Norg – Groningen.
Ik begeleid vrouwen die vastlopen door hormonale klachten en beter willen begrijpen wat er in hun lichaam gebeurt.
Mijn uitgangspunt is niet alleen kijken naar de klacht, maar naar het hele plaatje: je cyclus, leefstijl, gezondheid en de invloed die je klachten hebben op jouw dagelijks leven.